Het personeelstekort blijft een veelbesproken onderwerp binnen het Nederlandse bedrijfsleven en de overheid. Er zijn nu 400.000 openstaande vacatures (CBS). Echter, uit mijn interacties met honderden HR-managers blijkt dat slechts 15% het personeelstekort als een urgent probleem ervaart, terwijl 55% het als een latent issue ziet en 30% geen wervingsproblemen ondervindt. De daadwerkelijke uitdagingen liggen volgens hen bij verzuim, productiviteit, werkdruk en uitval. Ik meet dit aan de hand van ingevulde Mentimeter vragen, tijdens interactieve events waar ik vaak met HR professionals spreek.

Nepvacatures en het werkelijke probleem

Sommige bedrijven houden vacatures open om een competitieve uitstraling te behouden, zonder directe intentie om deze te vervullen. Daarnaast herplaatsen recruiters regelmatig dezelfde vacatures, wat een vertekend beeld van de arbeidsmarkt geeft. Managers gebruiken soms het argument van personeelstekorten om niet-gehaalde doelen te rechtvaardigen, terwijl ze terughoudend zijn tegenover skills-based versterking als er geen 100% match is met opleiding en ervaring. Hierdoor is het moeilijk te bepalen hoeveel échte tekorten er zijn. Ondertussen blijven problemen zoals hoge werkdruk en verzuim bestaan. Organisaties zouden baat hebben bij het verminderen van verzuim, verbeteren van productiviteit en voorkomen van uitval.

Van functiematching naar taakmatching

Het herverdelen van taken binnen teams kan effectief zijn om uitval te voorkomen en werkplezier te verhogen. Dit houdt in:

Een praktische oefening is om medewerkers hun taken te laten rangschikken van meest energiegevend tot meest energievretend, en vervolgens deze lijsten te vergelijken om taken te ruilen. Dit kan leiden tot een verhoogd werkplezier en productiviteit.

Succesvolle praktijkvoorbeelden

Bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) wordt deze aanpak al succesvol toegepast . Met 8.000 medewerkers verspreid over acht locaties krijgen werknemers de mogelijkheid om een dag per week taken op te pakken bij andere afdelingen via een intern platform. Managers mogen pas extern inhuren als een klus 48 uur op het platform heeft gestaan en niet door een interne collega is opgepakt. Dit beleid is bij het Ministerie van Financiën bekroond als meest invloedrijke HR-interventie en wordt nu ook binnen de Belastingdienst ingevoerd. Het doel is talentontwikkeling, beperking van externe inhuur en het voorkomen van uitval.

De rol van AI in een nieuwe arbeidsmarkt

Technologie, zoals AI, speelt een cruciale rol in het efficiënter organiseren van werk. Door werkprocessen te automatiseren en technologie slimmer in te zetten, kunnen bedrijven efficiënter werken met minder mensen. Denk aan digitale administratie, robotisering in de productie of het gebruik van AI-tools voor klantenservice. Dit verlaagt de druk op personeel en verhoogt de productiviteit, waardoor je minder afhankelijk bent van moeilijk te vinden arbeidskrachten.

Veel doemscenario's voorspellen een tekort van 1,4 miljoen arbeidsplaatsen in 2030. Echter, door slimmer te organiseren en te reflecteren op hoe werk wordt verdeeld, kan dit tekort mogelijk worden verminderd. Misschien is het tijd om niet langer alleen in termen van banen en uren te denken, maar in waarde en effectiviteit.

Een herziening van onze benadering van werk is essentieel voor een duurzame en efficiënte toekomst. Het leuke is dat HR professionals wel aangeven, ook (deels) verantwoordelijk te zijn voor het anders organiseren van het werk. Hoe is jouw organisatie hier momenteel mee bezig?

Wil je meer weten over het anders organiseren van het werk met AI? Stuur me een berichtje, of neem bijvoorbeeld deel aan de Masterclass Skills Based Organiseren die ik op 1 mei voor de School of HR geef. Inschrijven kan hier: https://hrcommunity.nl/product/academie/masterclass/skills-based-organiseren-toekomstbestendig-hr-beleid-in-actie/